Bamako’ya giden konteyner hangi limandan geçiyor?
Mali’nin denize kıyısı yok. Her deniz sevkiyatı yabancı bir limandan sonra uzun bir karayolu bacağıyla bitiyor ve seçilen liman süreyi, maliyeti ve bekleme riskini belirliyor. Fiyat karşılaştırmadan önce her nakliyeciye sorulması gereken soru bu.
Beş koridor ve limandan sonra kalan yol
Dakar’dan Bamako’ya yaklaşık 1.250 km karayolu var. Abidjan’dan yaklaşık 1.200 km. Conakry’den yaklaşık 1.000 km — kâğıt üstünde en kısası. Lomé ve Tema’dan ise Burkina Faso geçişiyle birlikte 1.900 km civarını hesaplayın. Hiçbiri kısa mesafe değil: en iyi ihtimalle karayolu bacağı deniz süresine birkaç gün ekliyor ve gecikmelerin çoğu tam olarak burada oluşuyor.
Mesafe tek ölçüt değil
En kısa koridor her zaman en hızlısı olmuyor. Kilometre kadar önemli olanlar: geminin uğradığı dönemde limandaki yoğunluk, o mevsimdeki yol durumu, sınır geçiş süreleri ve Türkiye’den o limana sefer sıklığı. İstanbul’dan sık sefer olan ve 200 km daha uzakta kalan bir liman, konteynerin iki hafta rıhtımda beklediği yakın bir limanı çoğu zaman geçiyor.
ECOWAS çıkışının koridora etkisi
29 Ocak 2025’ten beri Mali ECOWAS üyesi değil; Senegal, Fildişi Sahili, Togo ve Gana ise üye. Pratikte mal artık tek bir gümrük bölgesi içinde dolaşmak yerine iki ayrı bölge arasında sınır geçiyor. Bu gümrük değişikliğinin kendisi trafiği durdurmadı, ancak koridor yönetimine bir değişken ekledi. Bunu, sonrasında ortaya çıkan ve daha ağır basan ikinci değişkenle karıştırmamak gerekiyor: Bamako’ya çıkan karayolu akslarında yakıt tedariki ve güvenlik bozuldu, bu da kara bacağını uzatıyor ve öngörülebilirliğini düşürüyor. Bu bir durma riski değil, gecikme riski — ama gerçek, ve aksini söylemek kimsenin işine yaramaz. İkisi birlikte, limanı bir kez seçip sabitlemek yerine her sevkiyatta yeniden değerlendirmemizin sebebi. Konteynerinizin hangi koridoru kullandığını sorun; rezervasyonda söylüyoruz.
Biz nasıl seçiyoruz, siz ne alıyorsunuz
Limanı rezervasyon aşamasında, İstanbul’dan o dönem mevcut seferlere ve koridorun güncel durumuna bakarak seçiyoruz. Seçilen limanı fiyatla birlikte yazılı olarak alıyorsunuz — yüklemeden sonra değil. Bir nakliyeci malınızın hangi limandan geçeceğini söylemekten kaçınıyorsa, genelde henüz kendisi de bilmiyordur; size verdiği süre de dayanaksız bir tahmindir.