Mali gümrük vergileri ve ithalat kuralları

Önce şunu netleştirelim: Mali artık ECOWAS üyesi değil

Mali, Burkina Faso ve Nijer 29 Ocak 2025’te ECOWAS’tan (CEDEAO) fiilen ayrıldı ve Sahel Devletleri İttifakı’nı (AES) kurdu. Ancak Mali, UEMOA üyeliğini ve CFA frangını koruyor. Türkçe kaynakların büyük kısmı hâlâ eski durumu anlatıyor; teklif aldığınız nakliyecinin vergi satırlarında ECOWAS topluluk kesintisi görüyorsanız, o teklif güncel değil.

Verginin üç bileşeni

Birincisi gümrük vergisi: Mali, UEMOA ortak dış tarifesini uyguluyor ve ürünler yüzde 0, 5, 10 ve 20 kategorilerine ayrılıyor. Hangi kategoriye gireceğinizi ürününüzün tarife pozisyonu belirliyor. İkincisi harç ve kesintiler: yüzde 1 istatistik harcı ve 28 Mart 2025’ten itibaren AES konfederal kesintisi yüzde 0,5. Üçüncüsü KDV, gümrüklenmiş değer üzerinden hesaplanıyor. Yani yüzde 5 vergi kategorisindeki bir ürünün toplam yükü hiçbir zaman yüzde 5 değil — teklif hazırlarken bu ayrımı yapmak gerekiyor.

Verginin hesaplandığı değer sizin fatura tutarınız değil

Vergi, gümrük kıymeti üzerinden hesaplanıyor: mal bedeli artı navlun artı sigorta. Yani taşıma maliyetiniz de vergilendirilebilir tabana giriyor. Deniz yolu ile hava kargo arasındaki fark bu yüzden yalnızca navlun farkı kadar değil; hava kargonun yüksek navlunu gümrük vergisini de yukarı çekiyor. Küçük ve değerli gönderilerde bu hesabı baştan yapın.

Hangi evrakları hazırlamanız gerekiyor

Türkiye tarafında ihracat beyannamesi, ticari fatura ve çeki listesi esas — bunları biz düzenliyoruz ve KDV iadeniz için gereken gümrük çıkış beyannamesini eksiksiz alıyorsunuz. Ürün grubuna göre menşe şahadetnamesi, gıdada sağlık sertifikası ve helal belgesi, bazı kalemlerde uygunluk belgesi ekleniyor. Mali tarafında kargo takip belgesi (BSC) talep edilebiliyor; istendiğinde onu da biz alıyoruz.

Neden oran tablosu yayınlamıyoruz

Çünkü gerçek oran GTİP pozisyonuna bağlı, bölgedeki mevzuat 2024’ten beri hızlı değişiyor ve bir nakliyeci sitesinde donmuş bir tablo en çok zarar veren şeydir: ihracatçı ona göre fiyat verir, fark varışta çıkar, alıcıyla arası bozulur. Bunun yerine sevkiyat bazında çalışıyoruz — ürününüzü ve tarife pozisyonunuzu söyleyin, o sevkiyat için geçerli rakamı verelim.

Bizim çözümümüz: vergiyi fiyata dahil etmek

Konteynerin tamamını Bamako’daki partnerimiz üzerinden gümrüklüyoruz ve Mali gümrük vergilerini baştan verdiğimiz fiyatın içine koyuyoruz. Bunun ihracatçı açısından anlamı şu: alıcınıza gümrüğü ödenmiş teslim fiyat verebiliyorsunuz. Rakipleriniz fabrika çıkışı fiyat verip gerisini alıcıya bırakırken, siz tek rakam veriyorsunuz. Batı Afrika’da işi çoğu zaman bu belirliyor — alıcı, varışta ne ödeyeceğini bilmediği teklifi seçmiyor. Kapsam şu: fiyat Bamako’daki depomuzda teslime kadar geçerli; oradan alıcınızın adresine dağıtım ile navlun sigortası dahil değil.